نام کاربری:    رمز عبور:




             بر ساحل آرامش


درآمد

یکی از نیازهای همگانی بشر، آرامش در زندگی فردی و اجتماعی است. با وجود پیشرفت انسان در عرصه های گوناگون مادی و رفاهی، متأسفانه از ثبات روانی و آسودگی روحی دور شده و بیش از پیش موجبات پریشانی خاطر و جان او فراهم گردیده است؛ در حالی که آدمی برای دست یافتن به قله های انسانیت و تخلق به فضایل معنوی و داشتن یک زندگی توأم با نیکی و خوش بختی، نیازمند اطمینان قلبی و آرامش روانی است.


با توجه به حاکمیت نگرانی و اضطراب بر زندگی انسان کنونی و اهمیت آرامش در مسیر کمال انسانی، این نوشتار را به موضوع آرامش اختصاص داده ایم.

مفهوم آرامش

آرامش که در برابر اضطراب و دلهره به کار مى رود، به حالت و صفت روانى و قلبى خاص گفته مى شود که از آن به عنوان: آسودگى خاطر، ثبات و طمأنینه یاد می گردد. به آرامشِ خاطری که بعد از بی تابی و اضطراب حاصل می شود، اطمینان گویند.(1) گفتنی است که آرامش در دو سطح فردى و اجتماعى قابل بررسى است و از دیدگاه اجتماعی به آن «امنیت» می گویند. در قرآن کریم، از آرامش با واژگانی چون: اطمینان، تثبیت فؤاد، ثبات، ربط قلوب، سکینه و عدم خوف و حزن نام برده شده است.(2) در حکایت است که بوذرجمهر گفت: از استاد خود پرسیدم که در دنیا از خدا چه خواهم که همه چیز را خواسته باشم؟ گفت: سه چیز: تندرستی، توانگری و ایمنی.(3)

اسباب آرامش

1. ایمان و تقوا: اولیای رحمانی و بندگان صالح الهی به برکت خداباوری و تقوا، به چنان آرامشی دست یافته اند که دیگر از هیچ چیزی نمی هراسند و حتی در عرصه مشکلات و سختی ها، گردی از اندوه و غم بر چهره ای آنان نمی نشیند؛ «آگاه باشید که بر دوستان خدا نه بیمى است و نه آنان اندوهگین مى‏شوند؛ آنان که ایمان آورده و پرهیزکارى ورزیده‏اند.»(4)

 

وقتی به تکالیف و وظایف خود قیام می کنیم و آداب و دستورات دینی را رعایت می نماییم و خویشتن را به لباس عبودیت و تقوا زینت می بخشیم، خداوند نیز آرامش را بر جانمان حاکم می کند و ما را در دنیا و آخرت از برکات این نعمت بزرگ بهره مند می سازد؛ «در آن روز، یاران ـ جز پرهیزکاران ـ بعضى‏شان دشمن بعضى دیگرند. اى بندگان من، امروز بر شما بیمى نیست و غمگین نخواهید شد. همان کسانى که به آیات ما ایمان آورده و تسلیم بودند.»(5)

 

2. انفاق: انفاق و کمک به دیگران، پلی است به سوی آرامش واقعی. وقتی در راه خدا و برای خدا انفاق می کنید، به نوعی آسودگی درونی دست می یابید که انسان بخیل یا ریا کننده از آن بی بهره است و حظی از آن نمی برد. ضمن اینکه انفاق کننده، در آخرت نیز نتیجه این نیکی و احسان خود را خواهد دید. از نگاه قرآن، انفاق پنهان و آشکار، سبب آرامش انفاق گران می شود؛ «کسانى که اموال خود را شب و روز، و نهان و آشکارا، انفاق مى‏کنند، پاداش آنان نزد پروردگارشان براى آنان خواهد بود؛ و نه بیمى بر آنان است و نه اندوهگین مى‏شوند.»(6)

 

3. ذکر الهی: آنچه در تندباد حوادث روزگار، مایه آسایش بدن و آرامش دل است، یاد خالصانه خدا است و آنچه دل پریشان انسان امروزی را به ثبات و آسودگی می رساند و بر ساحل آرامش او را از هر گزندی ایمن می دارد، ذکر و یاد کسی است که سرچشمه نیکی ها و سرمنشأ همه مهربانی ها است؛ «همان کسانى که ایمان آورده‏اند و دل هایشان به یاد خدا آرام مى‏گیرد. آگاه باش که با یاد خدا دل ها آرامش مى‏یابد.»(7)

یکی از بارزترین و اثربخش ترین اذکار، قرآن کریم است که تلاوت آن و توجه به معانی انسان سازش، آثار فراوانی را به ارمغان می آورد که از آن جمله، آرامش ماندگار است. آن زمان که قرآن می خوانی، روحت از گرد و غبار دنیا پاک می شود، قلبت همدم و مونس واقعی خود را می یابد، فکر و جانت به لطافتی دیگر می رسد، فاصله میان تو و خدا کاسته می شود، دلت به یاد محبوب و دوست راستین آرام می گیرد و بر ساحل آرامش گامی می نهی.

عامل سلب آرامش

وابستگی به مظاهر فریبنده دنیا، عامل اصلی گرفتار شدن به آتش دوزخ و سرمنشأ همه گمراهی ها و پریشانی ها است. دلبستگی منفی به جلوه ها و سرگرمی به لذت های زودگذر دنیایی، نقطه شروع اضطراب آدمی است. دنیا مانند مردابی است که روی آن به گل های نیلوفر آراسته شده و دیدن این زیبایی آرامشی موقتی در وجود انسان پدید می آورد و حال آنکه در درون خود جز هلاکت و عذاب جانکاه چیزی ندارد و یا بسان مار خوش خط و خالی است که لمس کردن آن، دلپذیر است؛ اما سم آن کُشنده.

مهم ترین دلیل سلب آرامش از روح و کالبد آدمی، دل خوشی و دلبستگی غافلانه او به دنیا و مظاهر فریبای آن است و عواملی چون: همنشینی با دوستان بد، داشتن آرزوهای طولانی و یا شهوت و خشم نیز ریشه در همین علت اساسی دارد؛ «سرآمد همه گناهان، دوستی دنیا است.»(8)

نویسنده: علی خانی

(برگرفته از نشریه تجلی، سال هفتم، شماره 68، آذر 1390)

پی نوشت ها:

1. ترجمه مفردات راغب، ذیل واژه طمن.

2. دائره المعارف قرآن کریم، ذیل مدخل آرامش.

 3. جنگ جوان، محمود اکبری، ص 127.

4. یونس/ 62 ـ 63.

 5. زخرف/ 67 ـ 68.

6. بقره/ 274.

 7. رعد/ 28.

8. الکافی، ج 2، ص 315، ح 1، امام صادق(ع).



بازگشت ...




مرتبط باموضوع :

 فروغ خميني(س) در جهان معاصر(2)  [ پنجشنبه، 11 دي ماه، 1348 ] 921 مشاهده
 سروش آزادي و آزادگي  [ پنجشنبه، 11 دي ماه، 1348 ] 1087 مشاهده
 علامه و الميزان  [ پنجشنبه، 11 دي ماه، 1348 ] 1159 مشاهده
 مقام محمود  [ پنجشنبه، 11 دي ماه، 1348 ] 1012 مشاهده
 منهج النور ـ دانشنامه علوى (قسمت اول)  [ پنجشنبه، 11 دي ماه، 1348 ] 886 مشاهده

 
نام شما: [ کاربر جدید ]

نام شما (ضروری): 
ایمیل شما (ضروری): 
نظر:
کد امنیتی
کد امنیتی

  [ بازگشت ]

بازدیدکنندگان غیر عضو حق ارسال نظر و پیشنهاد در مورد مطالب این سایت ندارند .
برای استفاده از سرویسهای مخصوص کاربران عضو فرم عضویت را تکمیل نمائید .